Beleggers moeten aandelen in de eerste plaats beschouwen als een gedeeld eigendomrecht op een bepaalde activiteit, meende Benjamin Graham. Vanuit dat perspectief moet de aandeelhouder zich niet al te veel zorgen maken over de grillige koersfluctuaties van de aandelenkoers. “Op korte termijn gedraagt de aandelenmarkt zich als een stemmachine, maar op lange termijn werkt ze als een weegschaal.” Met dat laatste bedoelde de peetvader van de aandelenanalyse dat op lange termijn de echte waarde van het bedrijf in de koers weerspiegeld wordt.

“Ik heb nooit een flauw benul van de richting die de aandelenmarkten uit zullen gaan de komende 6 maanden, het komende jaar of de volgende 2 jaar,” gaf Warren Buffett, de beste leerling van Graham, mee tijdens een toespraak in 2001. Op lange termijn weet de topbelegger wél waar hij de mosterd halen moet. Waardering is de doorslaggevende factor. Staan aandelen goedkoop gewaardeerd vandaag? Dit hangt af van het historisch perspectief dat in achting wordt genomen. Vergelijken we met de geldende waarderingen sinds 1982, dan ogen de aandelen ontegensprekelijk aantrekkelijk. Starten we de vergelijking een 100-tal jaar eerder, dan gaat de conclusie de hele andere richting uit (meer hierover: zie rubriek ‘UpToDate’ op de Bolerosite, selecteer ‘aandelenmarkten staan op tweesprong’ onder de hoofding ‘Topic’).

Het tijdstip van het keren van de markt, wordt bepaald door de heersende psyche bij de beleggers. De evolutie van die mentale toestand is doorgaans goed voorspelbaar. De slinger gaat heen en weer doorheen de marktcyclus, van hebzucht naar verachting. Beleggers worden overenthousiast tijdens een stierenmarkt. De wanhoop neemt echter gestaag toe naarmate het brullen van de beer luider wordt.

Een succesvol investeerder neemt afstand van deze kuddementaliteit. Meer zelfs: een succesvol investeerder maakt gebruik van deze steeds weerkerende cyclus. Hij stapt uit / verlicht zijn aandelenpositie wanneer de hebzucht en het geloof in een aanhoudende positieve marktcyclus het grootst is. Wanneer de paniek op de markt overgeslagen is in algemene verachting van aandelen door het grote publiek, stapt hij opnieuw in.

We definiëren de verschillende cycli kort, vooreerst vanuit het standpunt van de traditionele belegger met daarnaast de handelswijze van de tegendraadse investeerder.

Verachting: Een stierenmarkt start op het dieptepunt van de markt. Onze belegger zweert “nooit, maar dan ook nooit meer in aandelen te beleggen. Dit komt niet meer goed, het langverwachte Armageddon is daar.” De tegendraadse belegger (TB) stapt in.

Twijfel / achterdocht: “Investeer ik wat me nog rest in een geldmarktfonds, of houd ik cash aan?” Aandelen? “Ik zeg het nogmaals: ik moet ze niet meer hebben! De markt zal snel terug naar af gaan.” TB investeert nu zijn laatste centen.

Voorzichtigheid: Tekenen van herstel zijn nu duidelijk zichtbaar. “Het ergste is achter de rug. Toch nog even afwachten.” TB ziet zijn winsten oplopen.

Vertrouwen: “Ik had gelijk. De kust is weer veilig.” In dit stadium stappen de meeste beleggers weer in.

Enthousiasme: “Tijd om in de groeiaandelen te stappen. De toekomst oogt nu echt wondermooi.” TB start met de afbouw van zijn aandelenposities.

Hebzucht en overtuiging: “Dit kan niet meer mis gaan.” De markt wordt overspoeld door IPO’s. TB ruikt onraad en bouwt verder zijn aandelenposities af.

Onverschilligheid: “Die hoge koers-winstverhouding is volledig terecht. Dit keer is het anders!” TB kijkt van op de kant toe.

Ongeloof: “Een tussentijdse correctie. Dat waait wel over.”

Ontkenning: “Veel dieper kan de markt nu toch niet meer zakken?! Het zijn zotten die verkopen!” waarna beleggingsfora afgeschuimd worden om gelijkgestemden te zoeken.

Vrees: “Verdorie, dit gaat echt wel de verkeerde richting uit.”

Paniek: “Redden wat nog te redden valt. Buiten met die rommel.”

Verachting: “Nooit meer, maar dan ook echt nooit meer investeer ik nog in die k!!#.! aandelen. Nu is het genoeg geweest!”

In welke fase van bevinden we ons vandaag? Ergens aan de rechterkant van de curven maar hoe ver we gevorderd zijn, is minder duidelijk. Ontkenning – “de koersen zijn belachelijk goedkoop” – is aanwezig. Ook vrees – “dit zou wel eens de correcties der correcties kunnen worden” –hebben we her en der kunnen vaststellen. In de zomermaanden was er misschien zelfs even sprake van paniek.

Van weerzin tegenover aandelen hebben we echter nog geen spoor opgevangen. De mentaliteit is er dan ook nog niet naar om nu reeds van een bodem te kunnen spreken. Voldoende cash opzij houden en een sporadische investering in een fors ondergewaardeerd waardeaandeel naarmate de markt verder uitziekt, blijft volgens ons de beste investeringsstrategie.

Bron: BBTO KBC Bolero